مراد ئۆزیاشار

 

ئۆیا بایدار و گفتوگۆی بن شووراکان

سانسۆڕ؛ دوێنێ و ئەمڕۆ

لە کتێبخانەی گشتیی شاری نۆشاتێل پێشانگایەک سەبارەت بە سانسۆڕ کراوەتەوە کە تا سی سێپتەمبەر بەردەوام دەبێ. پێشانگاکە گرنگیی بە کارەکانی مارتین ڤان مائێلێ (١٨٦٣ - ١٩٢٦) داوە بەڵام هاوکات ئاوڕ لەو کتێبانەش دراوەتەوە کە لە شوێنە جیاجیاکانی جیهان و لە سویسراش سانسۆڕ کراون و دەکرێن یاخود بەربەستیان بۆ نراوەتەوە و لە شوێنە گشتییەکان کۆ کراونەتەوە. ئایین، سێکس و سیاسەت ناوەڕۆکیی سەرەکیی ئەو نموونە بەناوبانگانە پێک دێنێ کە لە پێشانگاکەدا خراونەتە ڕوو. بەرهەمە فەلسەفییە قەدەغەکراوەکان بە بڕیاری کڵێسە و ناوەندەکانی دەسەڵات لە سەردەمی کۆندا و کۆکردنەوەی قورئان لە زوریخ و سووتاندنی هەزاران کتێب لە لایەن دەوڵەتی ئیسلامییەوە لە ڕۆژی ئەمڕۆدا، بەشێکی دیکەی ئەم پێشانگایە پێک دێنێ. هەندێک لەو بەرهەمانەی لە سەردەمانی زۆر کۆنەوە تا ڕۆژی ئەمڕۆ سانسۆڕ کراون و لە پێشانگاکەدا نیشان دراون، بریتین لە: ئۆدیسەی هۆمێر، سۆزانییە ڕێزدارەکەی ژان پۆل سارتر، تریلۆژی ئێرۆتیکی پۆول ڤێرلێن، ئایەتە شەیتانییەکانی سەڵمان ڕوشدی، کتێبی سەوزی مەعمەر قەزافی، خەباتی منی هیتلەر، دە چیرۆک لە ئێدگار پۆ، قورئان، کاندیدی ڤۆلتێر، دەفتەری گەورەی ئاگۆتا کریستۆف و ... 

نیکۆلای گۆگۆل لە ڤۆڤەی

نیکۆلای گۆگۆل (١٨٥٢ - ١٨٠٩) ساڵی ١٨٣٦ لە ڤۆڤەی ژیاوە و کاری کردووە. بەشێک لە شاکاری "ڕۆحە مردووەکان"ی لەم شارە نووسیوە.

چەند وێنەیەک لە ماڵی شارلی شاپلن

دونیای شاپلن مۆزەخانەیەکە تایبەت بە ژیان و بەرهەمەکانی شارلی شاپلن لە شاری ڤۆڤەی سویسرا. مۆزەخانەکە لە ماڵی وی دروست کراوە، ئەو ماڵەی لە سەرەوەی شاری ڤۆڤەی هەڵکەوتووە، دەڕوانێتە دەریاچە و شارلی شاپلن لە ساڵی ١٩٥٢ەوە هەتا مردن (ساڵی ١٩٧٧) تێیدا ژیاوە. 

مۆزەخانەکە، لە ساڵڕۆژی لەدایکبوونی شارلی شاپلن، رۆژی ١٦ی ئاوریلی ٢٠١٦، دەرگەکانی بە ڕووی بینەراندا کردووەتەوە. لە پاڵ ماڵەکەی شاپلندا، ستۆدیۆیەکی هالیودی دروست کراوە و دیکۆڕی هەندێک بەناوبانگی ئەو هونەرمەندەی وە خۆ گرتووە. 

چرکاندنی وێنەکان : سەلاحەدین بایەزیدی

چەند وێنەیەک لە مۆزەخانەی مارتەن بۆدمێر

کورتەیەک سەبارەت بە مۆزەخانەی مارتەن بۆدمێر
مۆزەخانەی مارتەن بۆدمێر، مۆزەخانەیەکی تایبەتە و سەر بە دەزگای مارتەن بۆدمێرە لە ژنێڤ. کۆللێکسیۆنی گەورەی دەستخەت و کتێبی زمانە جوارۆجۆرەکانی گرتووەتە خۆ. دەزگەی بۆدمێر، لە لایەن مارتەن بۆدمێر، کتێب حەز و کۆللێکسیۆنەری سویسرییەوە دامەزراوە. پاپیرۆسی میسرییەکان، هی کتێبە پیرۆزەکان و هەروەها نوسخە نایابەکانی گلگامێش، هۆمێر، بەرهەمەکانی ئاریستۆ و پێترارک لەو مۆزەخانەیەدا پارێزراون.
لەم مۆزەخانەیەدا هەروەها نزیکەی ٣٠٠ دەستخەتی دەگمەن و بەنرخ هەر لە سەردەمی چاخی ناوینەوە تا ئەم سەدانەی دوایی خراونەتە بەر دیدی خەڵک. دەستخەتی نووسەر، بیرمەند و شاعیرانی وەک ئێراسم، رۆنسار، عەتار، حافز، نیزامی و …
جگە لەمانەش، لە مۆزەخانەکەدا بە هەزاران نموونە لە چاپی یەکەمی کتێبی نووسەرانی سەردەمە جۆراوجۆرەکان هەن، بۆ نموونە: گوڵەکانی ئازاری بودلێر، لە چاوەڕوانیی گۆدۆی بێکێت و هەروەها کتێبەکانی کامو، سێلین، سەندرار، دۆستۆیفسکی، کانت، نیچە و …
مۆزەخانەکە گرنگییەکی تایبەتیی بە خەباتی وەرگێڕان و گرنگی وەرگێڕان هەر لە سەردەمی چاخی ناوینەوە تا سەردەمی هاوچەرخ داوە.

میشێل بووتۆر (٢٠١٦ - ١٩٢٦)

ماڵی ئاگۆتا کریستۆف

کۆڵانی  Neubourg، دەرگای ئەو بینایەی ئاگۆتا کریستۆف لێی دەژیا. 
نۆشاتێڵ، ٢٠١٥.